Skala Holaka w wersji v2 miała sekcję „Gdzie ten model zawodzi” - cztery punkty, każdy w 2 zdaniach. Po dziesiątkach diagnoz i rozmów z czytelnikami widzimy, że to za mało. Wersja v2.1e zmieniła strukturę skali (12 poziomów, agentic OS na 11), ale autokrytyka dotyczy spraw, które żadna kosmetyczna iteracja nie rozwiązuje - dlatego przenosimy ją do osobnego wpisu.

Ten artykuł rozwija autokrytykę. Bo każdy model jest narzędziem, nie prawdą - a w tej skali są miejsca, w których konsekwentnie myli ludzi.

Piszemy razem, bo każdy z nas widzi inne pęknięcia. Konrad obserwuje zespoły wdrożeniowe, gdzie skala bywa używana jako etykieta. Grzegorz pisał ją oryginalnie i widzi jej granice z perspektywy autora.

1. Linearność, której w świecie nie ma

Skala wygląda na liniową: 0 → 1 → 2 → 10. Sugeruje to, że dojrzałość jest scalarem.

W realnych zespołach jest inaczej:

  • W kodowaniu inżynier jest na 8.
  • W pisaniu maili - na 1 (otwiera czyste okno, jedno pytanie).
  • W analizie danych - na 4 (instrukcje własne dla R/Python, ale brak skilli).
  • W obsłudze klienta - na 0 (nie używa AI w ogóle).

Ten sam człowiek. Cztery różne poziomy w cztery różne dni.

Czego brakuje w skali: wymiaru zadanie × domena. Wersja 3 będzie miała macierz, nie tylko skalę.

2. Nierówna wartość poziomów

Skala traktuje wszystkie kroki tak samo. „Z 1 na 2” wygląda jak „z 9 na 10”. Wizualnie i strukturalnie.

W praktyce krzywa wartości jest mocno wybrzuszona w pierwszej połowie:

  • Skok 1 → 4: 50-70% maksymalnej wartości adopcji. Tania, szybka, dla większości użytkowników wystarczająca.
  • Skok 4 → 8: kolejne 25%. Wymaga dyscypliny organizacyjnej, dużo dłuższy.
  • Skok 8 → 10: ostatnie 5%. Drogie, ryzykowne, sensowne dla bardzo wąskiej grupy zastosowań.

Dla 90% zespołów celowanie w 4-5 daje większy ROI niż celowanie w 10. Tego nie widać w skali.

Czego brakuje: mapy wartości / kosztu per skok. Wersja 3 będzie miała tę krzywą jako diagram obok skali.

3. Narzędzia się starzeją

Skala opisuje rodzaj umiejętności, ale gdy ludzie ją czytają - myślą narzędzia. „Poziom 8 to MCP” - i już mieli rację w 2025, ale w 2026 to znaczy co innego.

Konkretne starzenie:

  • Poziom 5 w 2025 = pisanie .cursorrules. W 2026 = AGENTS.md / CLAUDE.md / .cursorrules - trzy formaty, każdy do innej rzeczy.
  • Poziom 7 w 2025 = własne skille. W 2026 = plugin marketplace + skille współdzielone przez społeczność - inna ekonomia.
  • Poziom 8 w 2025 = pierwsze MCP w użyciu. W 2026 = pytanie nie „czy mam MCP” tylko „czy nie mam za dużo”.
  • Poziom 10 w 2025 = demo agentów autonomicznych. W 2026 = sceptyczne pytanie „czy nie wystarczy jeden agent”.

Czego brakuje: wersjonowanie skali. Wersja 3 będzie miała datę i listę narzędzi referencyjnych per poziom, eksplicytnie oznaczonych jako „stan na Q2 2026, sprawdź czy aktualne”.

4. Brak etyki

Skala mierzy umiejętność techniczną. Nie odnosi się do tego, do czego się tej umiejętności używa.

Można być na poziomie 10 i:

  • generować dezinformację na masową skalę
  • automatyzować decyzje, które wykluczają grupy ludzi
  • budować systemy, które omijają regulacje
  • wzmacniać bias, którego nikt nie audytuje

Dojrzałość techniczna ≠ dojrzałość moralna. A skala sugeruje, że „wyżej” zawsze jest lepiej.

Czego brakuje: wymiar etyczny / nadzór jako osobna oś. Wersja 3 może wprowadzić skalę 2D - dojrzałość techniczna × dojrzałość etyczna. Albo szóstą fazę. Otwarte pytanie.

5. Ludzie identyfikują się z poziomem

To nie błąd modelu - to błąd używania. Ale skala go ułatwia.

Obserwacja Konrada z wdrożeń: rozmówcy mówią „jestem na 5” tak, jak mówią „jestem ekstrawertykiem”. To znaczy: identyfikacja, nie diagnoza.

Konsekwencje:

  • Trudniej cofać się - „ale ja byłem na 5, jak mam się przyznać, że teraz jestem na 4?”
  • Skala staje się rankingiem, nie narzędziem.
  • Zespoły kłócą się o to, kto jest na 7 a kto na 6, zamiast pytać „co dalej?”

Czego brakuje: wyraźniejsze formowanie skali jako stanu, nie cechy. Wersja 3 będzie miała eksplicytne „poziom jest stanem czasowym, zależnym od kontekstu, nie tożsamością”.

6. Brak pętli informacji zwrotnej po publikacji

W oryginalnej skali nie było mechanizmu zbierania doświadczeń. „Wersja 3 powstanie, kiedy uzbieram materiał” brzmi dobrze, ale nie ma kanału.

W ciągu kilku tygodni po publikacji dostaliśmy mailem ~30 historii wdrożeń. Każda zawierała coś, czego skala nie pokrywa. Ale 30 maili w skrzynce ≠ ustrukturyzowana informacja zwrotna.

Czego brakuje: ankieta / formularz do diagnoz. Wersja 3 może mieć dedykowane repo na GitHubie z szablonami studiów przypadku, albo prostą stronę zbierającą wpisy.

Informacje zwrotne od czytelników - co się powtarza

W mailach, które dostaliśmy:

  • „Co z tymi, którzy musieli się cofnąć?” - np. firma na 8 wraca do 4 po incydencie. Skala nie ma drogi w dół.
  • „Co jeśli organizacja ma 3 poziomy naraz w różnych zespołach?” - Sales na 1, Engineering na 7. Czy to ma sens jako jedna ocena?
  • „Czy są branże, w których poziom 8 nie ma sensu?” - medycyna, prawo, edukacja. Czasem ograniczenie regulacyjne ustanawia sufit.
  • „Czy poziom 0 to naprawdę pozycja?” - argumenty etyczne za odmową. Nie jest wstydem.
  • „Brakuje miejsca na wymiar zespołowy między jednostką a organizacją” - squad / domena / wertykal.

Wszystkie zaadresujemy w v3.

Co znaczy „autokrytyka”

Nie chodzi o to, żeby pokazać, że skala nie działa - działa, używamy jej co tydzień. Chodzi o to, żeby pokazać gdzie nie działa, bo bez tej części czytelnik wpada w pułapkę traktowania modelu jako prawdy.

Każdy model jest narzędziem. Narzędzie ma ostrza, ale ma też tępy koniec. Wiedza, gdzie który koniec - to różnica między używaniem a kaleczeniem.

Wersja 3 zaadresuje co najmniej cztery z sześciu punktów powyżej. Jeśli widzisz siódmy, którego tu nie wymieniliśmy - napisz. Zbieramy materiał aktywnie.

To koniec serii rozwijającej skalę. Dziewięć postów, od diagnozy 30-minutowej po tę autokrytykę. Następna iteracja będzie wersją 3 - z poprawkami z tej autokrytyki i materiałem zebranym z waszych wdrożeń.